Μα τι γυρεύουνε οι χαρουπιές στη μέση της πολιτείας;

Να, σαν αυτή εδώ στη λεωφόρο Κνωσού στο Μεγάλο Κάστρο, που μου χαρίζει τον ασκιανό της εδώ και λίγη ώρα, ενόσω στέκομαι και παρατηρώ τα φθινοπωρινά της άνθη.

Κάποιος εμπνευσμένος άνθρωπος σκέφτηκε να φυτέψει χαρουπιές στο γύρο του δρόμου.

Καλά το έκανε· ετούτο το -αυτοφυές στην Κρήτη- δέντρο είναι ιδανικό για το αστικό περιβάλλον, καθότι χρειάζεται ελάχιστη φροντίδα. Ενταγμένο στο κλίμα και στο τοπίο και με ελάχιστο κόστος τοποθέτησης και συντήρησης, σε αντίθεση με διάφορα άλλα ξενόφερτα κι ασύμφορα είδη, που μας δημιουργήσανε και χίλια προβλήματα.

Δεν είναι μονάχα σπουδαίο καλλωπιστικό φυτό η χαρουπιά, αλλά και δασικό. Ιδανικό το ριζικό της σύστημα για να αποτρέπει τη διάβρωση του εδάφους. Αντιστέκεται και στη φωτιά, καθότι τα κλαδιά και οι καρποί της δεν είναι πυριτιδαποθήκες, όπως αυτά του πεύκου.

Μα πάνω απ’ όλα η χαρουπιά μπορεί και να μας θρέψει, ανθρώπους και ζωντανά. Απ’ το αλεύρι του χαρουπιού δε φτιάχνονται μονάχα ποιοτικές ζωοτροφές με χαμηλό κόστος, αλλά είναι ιδανικό και για τον άνθρωπο. Το ξέρανε οι παππούδες μας, το ανακαλύπτουμε ξανά κι εμείς. Χαρουπόψωμα, φρυγανιές, κουλούρια, χαρουπόμελο κι ένα σωρό άλλα νόστιμα, θρεπτικά κι υγιεινά σκευάσματα επιστρέψανε στις διατροφικές μας συνήθειες με ευεργετικά αποτελέσματα.

Τον ανθό της χαρουπιάς τον αγαπούνε κι οι μέλισσες και κατακλύζουνε τα ανθισμένα δέντρα αυτή την εποχή του Φθινοπώρου, να φτιάξουνε κι αυτές το μέλι τους.

Μπόλικος πλούτος σ’ ετούτο το ταπεινό δεντράκι, που τον ανακαλύπτουμε αποξαρχής.

Όπως και τόσα πράματα που τ’ απαρνηθήκαμε και τ’ απαξιώσαμε επάνω στη νεοπλουτίστικη μέθη μας των περασμένων χρόνων· τρόπους, αξίες, χρήσεις και πρακτικές που είχανε ριζώσει μέσα μας και θρέφανε το είναι μας.

Μόλις τα παραπετάξαμε, ως άλλοι εντυπωσιασμένοι ιθαγενείς από τα γυάλινα ψευτολοΐδια των αποίκων, βρεθήκαμε φτερό στον άνεμο και στον αιώνα.

Τώρα κοιτάμε πάλι προς τα πίσω. Να ξαναπιάσουμε το νήμα, μήπως μπορέσουμε να ορμήσουμε μπροστά με τον δικό μας εαυτό και το δικό μας ζάλο.

Γιατί άλλος τρόπος δεν υπάρχει· μόνο σαν ξαναθρέψει η ρίζα μας.

Όπως αυτής της χαρουπιάς, που μου χαρίζει τον ασκιανό της στη μέση της πολιτείας.

Λευτέρης Κουγιουμουτζής

Ο Λευτέρης Κουγιουμουτζής είναι Μαθηματικός.